BAYRAM BİTTİ, ET BİTTİ / KÖŞE YAZILARI / DR. ŞÜKRÜ GÜNGÖR

BAYRAM BİTTİ, ET BİTTİ…

Kurban bayramında sağlığınızı riske atmayın…
Toplumsal dayanışmanın en güzel örneklerinden biri olan kurban bayramında, dikkatsiz beslenme bir çok sağlık problemine yol açabilir. Geleneksel olarak bazı yörelerimizde kurbanın kesilmesi ile birlikte, tabir yerinde ise “bayram bitti et bitti’’ şeklinde etler bitene kadar sabah kahvaltısı dahil nerede ise her öğünde yüksek miktarda et yenilmesi sonucu çok ciddi sonuçlar doğabiliyor.

Koyun etini yağlı kısmını ayırarak tüketin.
Koyun eti daha yağlı olduğu için, yüksek kolesterol, kalp-damar hastalığı olanlar daha az yağlı olan dana etini tercih etmeliler. Koyun eti tüketlecek ise yağlı kısımları iyice ayıklanmalıdır. Biz genelde et tüketimi için danayı tercih ediyoruz çünkü dana eti daha az yağlı bir ettir, sindirimi daha kolaydır. Özellikle çocuklara hazım açısından dana eti yedirilmesi daha iyi olur.

Kurban etini dinlendirmeden yemeyin.
Taze eti hemen tüketmek çeşitli sindirim problemlerine neden olabilir. Çünkü serttir, çiğnemesi ve hazmı zordur. O nedenle kurbanın ilk günü mümkün olduğu kadar parça et tüketi-minden kaçınmak iyi olur. Özellikle bayramın ilk günü et tüketilecekse bu-nun kıyma olarak tüketilmesi daha doğru olur. Parça et tüketimi en az 24 müm-künse 36 saat dinlendirilmiş et olarak yenmesi daha uygun olur. 48 saat içinde de tüketilemeyecek miktardaki etler, buzdolabı poşetlerine 250-300 gramlık paketler halinde sarılarak daha sonra tüketmek üzere derin dondurucuya koyulmalıdır.

Bayram yemeğini öğlen yiyin.
Mümkünse aile yemeklerini öğlen yemeği olarak organize edin. Bu şekilde geçireceğiniz bir günde sabah kahvaltısını tahıl gevreği, yoğurt ve meyve ile yapın. Öğlen yemeğinde 150-200 gr. geçmeyecek şekilde et tüketebilirsiniz, beraberinde bol salata ve biraz pilav yiye-bilirsiniz. İçecek olarak yüksek kalorili gazlı içecekler yerine taze sıkılmış meyve suları ve ayran iyi bir seçim-dir. İkindi öğününde meyve yemek iyi olur. Akşam yemeklerinde muhakkak etsiz sebze yemeği ve yoğurt tüketmeye çalışın.

Kurban etini pişirirken dikkat edin.
Et pişirme yöntemi olarak haşla-ma, ızgara veya fırında pişirme yöntem-lerini kullanın. Mangal yapacaksanız kömürün iyice yanmasını bekleyin ve etleri mümkün olduğu kadar kömürden uzak tutarak hiç kömüre temas ettirmeden pişirin. Bir hafta içinde 2’den fazla mangal yöntemini kullanmayın.

Bayram yemeğimizi özellikle kurban etinin yağsız tarafından pişirmeye dikkat etmeliyiz. Özellikle kavurma yapılırken etin içine iç yağı, kuyruk yağı, tere-yağı gibi yağlar koyulmamalıdır. Et sadece kendi suyu ile pişirilerek kavurma yapılmalıdır

ETİN ÜSTÜNE ÇAY İÇMEYİN !

LİMON KURBAN ETİNİ HAZMETTİRİR
Bol limon eklenmiş salata ve sebzelerle birlikte kurban eti tüketimi hazmı kolaylaştırır. Beraberinde taze sıkılmış meye suyu içmek hem et sonrası duyulan tatlı ihtiyacını azaltır hem de sindirime yardımcı olur. Tansiyon ve kalp hastalığı problemi olmayan kişiler maden suyu içebilir. Etin hemen üzerine çay-kahve içmek de etin içindeki demirin vücut tarafından kullanımını azaltır. O nedenle çay-kahve tüketiminin yemekten 2-3 saat sonra olması daha sağlıklıdır.

Diyabet ve hipertansiyon hastaları dikkat!
Kurban bayramında normal hayata nazaran günlük alınan protein miktarı çok arttığı için dikkatli olmak gerekir. Proteinlerin doymuş yağ oranları fazla olduğu için yüksek kolesterolü ve kalp hastalığı olanlarda vücuda ekstra yük getirir. Hipertansiyonu olan hastalarda kavurmalarla birlikte fazla yağ ve tuz tüketimi kan basıncını çok artırarak hipertansif krizlere, beyin kanamalarına ve kalp krizi gibi istenmeyen klinik durumlara yol açabilir. Ayrıca Gut hastaların da fazla protein alımı, protein metabolizmasının son ürünü olan ürik asit birikimine ve buna bağlı gut atağının ortaya çıkmasına neden olur. Bu üç grup hastanın tükettiği et miktarını çok kısıtlı tutması iyi olur. Diyabet hastaları ise eğer tansiyon ve yüksek kolesterol problemleri yoksa daha ılımlı et tüketebilirler. Diyabet hastalarının özellikle pilav, makarna, börek, kurabiye ve ekmek gibi karbonhidratlar konusunda dikkatli olmaları gerekir.

EGZERSİZE ARA VERMEYİN
Kurban bayramı her ne kadar yeme-içme ağılıklı bir bayram olsa da kilo problemi olanların bu konuda daha dikkatli olmaları gerekir.Günü en az 4 öğüne bölün. Özellikle ikramların bol olduğu akraba ziyaretlerine herkesten geç gitmek yani hayır denilemeyen yiyeceklerin ikramlarından sonra gitmek, hem ısrara maruz kalmayı önler hem de yiyeceklerin hepsini birden göz görmeyince gönül istemez. Ayrıca bayramın aynı anda tatil anlamına geldiği unutulmadan her günkü aktivitelerden daha fazla aktivite yapmak kilo kontrolünü elde tutmada fayda sağlar. Yine bayramda yeme içme dürtüsünden çok, algıyı gezmeye-görmeye kaydırmak iyi olur. Sinemaya gidilebilir, hava iyi de olsa kötü de uzun yürüyüşler yapılabilir.

Kendi öğününüzü seçin
Mesela günde bir öğünü kendinize baz alın ve o öğünde diğer öğünlere göre sevdiğiniz yiyeceklere daha çok yer verin. Diğer öğünlerde ise acıktıkça meyva-yoğurt-ayran gibi nispeten daha düşük enerjili yiyecekleri tercih edin.

Diyetinizi bozarsanız…
Aslında diyetin bozulması diye bir kavram olmamalıdır. Günlük yeme planının oluşturulması gerekir. Şöyle ki eğer bir aile yemeği yapılacaksa bunun öğlen yemeği olarak yenmesi daha sağlıklı olur. Yemek öncesi çok teferruatlı kahvaltı yapılmadan sadece meyva-yoğurt tüketilebilir. Öğlen yemeğinde et yemeği, salata, biraz pilav, börek ve cacık, ikindide de sütlü tatlı yenilebilir. Ama özellikle akşam yemeğinde çok ağıra kaçmadan etsiz sebze yemeği, yoğurt ve meyve yemek daha iyi olur.

Tatlıyı fazla kaçıranlar…
Bayramda et yedikten sonra fazla proteini dengelemek için insanların canı tatlı çeker. Burada da kontrollü olmak çok önemli. Hamurlu-şerbetli tatlılardan ziyade sütlü tatlıları, dondurmaları veya kuru meyvaları tercih etmek daha iyi olur. Ama bu yiyeceklerde de porsiyon kontrolünü elden bırakmamak gerekir. Ayrıca bu yiyeceklere eğilimi azaltmak için eti tek başına değil, muhakkak 1-2 dilim ekmek veya 4-5 yemek kaşığı pilav ile beraberinde bol salata ve taze sıkılmış meyva suyu ile yemek daha iyi olur. Bayramda özellikle meyve tüketimini artırmak, şekersiz bitki çaylarını günde 2-3 fincan içmek, bol yürüyüşler yapmak çok iyi bir davranışlardır.

Hep bir arada, sevgi dolu ve huzurlu nice bayramlar geçirmek dileğiyle, Kurban Bayramınız kutlu olsun!

ARAÇLARDA KIŞ BAKIMI / KÖŞE YAZILARI / HALİL MERT DOLCAN


Tüm otomobil sevenlere merhaba;

Kış ayı gelmeden, havalar soğumaya başlamadan otomobillerinize neler yapmanız gerekiyor biliyor musunuz?

İsterseniz ben sizlere yardımcı olayım...
1 - Aracımızın soğutma sistemindeki antifirizin durumu.
2 - Lastiklerinizin diş derinlikleri.
3 - Akünüzün doluluğu.

Yukarıda yazmış olduğum 3 madde uygulamanız ve dikkat etmeniz gereken en önemli maddelerdir.
Bunları birazcık açacak olursak;
Soğutma sistemine koymuş olduğunuz antifiriz aslında sadece kış aylarında donmayı önlemekle kalmıyor, aynı zamanda suyun zaman içerisinde meydana getirdiği korozyona da engel oluyor.
Araçlarınızda kullanılan antifirizlerin ortalama ömrü 6-10 yıl arasında olmaktadır. Eski inançların tersine aracınızın soğutma sisteminde antifiriz sürekli olmalıdır.
Lastikleriniz diş derinlikleri 3 mm altında olmaması gerekmektedir. Lastiklerinizin diş derinliğinin 3 mm altında olması demek sizlerin tabanı aşınmış bir çift ayakkabı ile ıslak zeminde bir bakıma yürümeye çalışmanız anlamına geliyor. Biliyorsunuz ki lastik üzerindeki kanallar yagışlı havalarda lastik üzerindeki suyun rahat atılabilmesini sağlamakla kalmıyor aynı zamanda da aracınızın yola daha rahat tutunabilmesini sağlıyor.

Şunuda unutmayalım lastiklerinizin diş derinlikleri ne kadar ii olursa olsun birde dikkat etmemiz gereken lastiklerin yaşıdır.
Ortalama bir lastiğin raf ömrü 5 yıl veya 50000 km civarındadır.(Kullanım şartlarına göre bu km değişebilir)
5 yılını doldurmuş bir lastiğe aracınız sahipse eğer lastiklerinizin yenilerini alma zamanı gelmiş demektir. Çünkü en tehlikeli lastik sınıfına girmektedir.

Son olarak da aküden biraz bahsedelim;
Akünüzün tam kapasite ile dolu olması gerekmektedir. Nedeni marş anında akü kapasitesinin yarısını mars motorunun çekmesidir.
Özellikle kış aylarında bilhassa havalar birazcık soğumaya başladığında araçların sabahları geç çalıştığını ve hatta hiç çalışmadığını görebilirsiniz. Böyle durumlarla karşılaşmamak için ilk önce aracınızın aküsünü şarj ettireceksiniz eğer şarjda problem varsa yenisi ile değiştireceksiniz.

Yaklaşmakta olan kış aylarından önce tedbirlerinizi almanızı önerir yolda kalmadan huzurlu bir kış geçirmenizi şimdiden canı gönülden dilerim.

Halil Mert DOLCAN
Dikmenler Motorlu Araçlar Ltd. Şti.




-->
Bu yazı kez görüntülendi...

SOĞUK ALGINLIĞI / KÖŞE YAZILARI / DR. ŞÜKRÜ GÜNGÖR

Havaların serinlemeye başladığı bugünlerde çevrenizde mutlaka grip ya da soğuk algınlığı olan ve bu iki sorunla baş etmeye çalışan birçok kişi vardır.

Bugünkü konumuz ; SOĞUK ALGINLIĞI

Kış hastalıkları nelerdir?
Çok çeşitli virüslerin neden olduğu bir üst solunum yolları enfeksiyonu olan nezle, sonbahar-kış hastalıklarının başında gelir. Soğuk algınlığı ismiyle de bilinir. Nezlenin yanı sıra burun etrafındaki sinüs adı verilen boşlukların iltihaplanması yani sinüzit, yutak iltihabı farenjit, bademciklerin iltihabı tonsillit, gırtlağın ve ses tellerinin iltihabı larenjit, orta kulak iltihabı otit, ana nefesborusunun iltihabı trakeit, bronşların iltihaplanması bronşit, astım ve akciğer dokusunun iltihabı zatürree de sonbahar ve kış mevsiminde ortaya çıkabilecek hastalıklardandır.

En yaygın hastalık hangisi?
Halk arasında üşütme olarak da anılan soğuk algınlığı.

Belirtileri neler?
Hastalık, ani burun akıntısı, hapşırma, burun tıkanıklığı ve boğaz ağrısı ile başlar. Gözlerde de kızarma, sulanma ve yanma olabilir. Ateş genellikle normaldir, ama bazı kişilerde hafif olarak yükselebilir. Birçok hasta kendini yorgun, keyifsiz ve bitkin hissedebilir. Baş ağrısı olabilir. Birkaç gün süren belirtiler bir hafta içinde tamamen kaybolur.

Nasıl bulaşır?
Virüsler hasta kişinin hapşırması, öksürmesi sırasında havaya karışırlar. Sağlıklı kişiler de bu virüsleri burun veya gözler aracılığıyla alırlar. Virüsler, tokalaşma sırasında ve hatta virüsle kirlenmiş kalem, gözlük, mendil gibi eşyalarla da bulaşabilirler.

Bu virüsler zatürree gibi ağır bir hastalığa sebep olabilir mi?

Bu virüslerin üremeleri için en ideal yer ısısı 33-34 santigrat derece olan burun boşluğudur. Soğuk algınlığı virüsleri olan rinovirüsler, kolay kolay zatürreeye neden olmazlar. Çünkü akciğerlerin ısısı 37 santigrat derece civarındadır ve bu sıcaklık virüslerin üremeleri için hiç de uygun değildir.

Soğuk algınlığında hangi yaş grubu daha çok risk altında?

Hastalık küçük çocuklarda daha çok görülür. Ama yaşamlarının ilk dönemlerinde yılda dört-beş kez hastalanan bebekler, büyüdükçe bağışıklıkları arttığı için daha az hastalanır. Ayrıca, erkek çocuklar kızlara göre daha hassastır. Kimler soğuk algınlığına daha duyarlıdır?
Sigara tiryakileri hem soğuk algınlığı hem de diğer solunum yolları hastalıklarına daha duyarlıdır. Evlerinde sigara içilenlerde de soğuk algınlığı riski daha yüksektir. Evlerde sigara içilmesi özellikle bir yaşın altındaki bebekler için çok tehlikelidir. Alkoliklerin de diğer enfeksiyonlara olduğu gibi nezleye de dirençleri daha azdır. Astım, egzema gibi alerjik hastalığı olanlarda solunum yolu enfeksiyonları daha fazla görülmektedir.

Soğuk algınlığı tehlikeli midir?
Nezle, hafif seyreder ve kendiliğinden de geçer. Fakat tüm dünyada en çok görülen ve en çok işgücü kaybına neden olan bir hastalıktır. Vücut direnci düşük olan kişilerde ve çocuklarda ortakulak iltihabı, sinüzit, bronşit ve zatürree gibi hastalıklara yol açabilir. Soğuk algınlığının tedavisi yok

Soğuk algınlığından korunmak için nelerin yapılması gerekir?

Hasta kişilerle tokalaşmak, öpüşmek gibi yakın temastan kaçınmalı. İnsanların toplu olarak bulundukları kalabalık ortamlara girmemeli. Eller, sıkça ve bol su ile iyice yıkanmalı. Ellerin göz ve burun ile teması önlenmeli. Hasta kişilerin eşyaları kullanılmamalı.

Soğuk algınlığının tedavisi nedir?

Soğuk algınlığının kesin bir tedavisi yok. Bununla beraber, tedavide amacımız hastalık belirtilerinin giderilmesi ve kişinin rahatlatılması. Tedavi sürecinde A ve C vitamininden zengin sebze ve meyvelerin tüketilmesi lazım. Burun tıkanıklığının en iyi tedavisi hiçbir yan etkisi olmayan serum fizyolojik ismi verilen tuzlu suyun buruna damlatılması ve bulunulan ortamın nemli olmasının sağlanmasıdır. Burun açıcı damlalar özel durumlarda, üç-beş günlük süreyle kullanılabilir. Soğukalgınlığının tedavisi için antibiyotik tedavisi gerekir mi?
Antibiyotik kullanmak gereksiz, hatta zararlıdır. Bu ilaçlar, sinüzit, ortakulak iltihabı varsa, doktor denetiminde kullanılmalıdır.

Kışın nasıl giyinmek gerekir?

Ne çok kalın ne de çok ince giyinilmeli. Üşümemek ve terlememek gerekli. En iyisi, çok kalın ve yünlü giyecekler yerine, birçok ince kıyafeti üst üste giymek. Dışarı çıkarken mutlaka şemsiyenizi ya da yağmurluğunuzu yanınıza almalısınız.

Beslenmede nelere dikkat etmek gerekir?

En önemlisi, bol sebze ve meyve yemek. İçinde A, C ve E vitaminleri bulunan soğan, sarmısak, havuç, limon, portakal, mandalina, greyfurt, yeşil biber, marul ve salatayı sofralardan eksik etmemek gerekli. Hayvansal yağlar yerine bitkisel yağları yemeklerde kullanmak daha sağlıklı. Haftada en az bir kez balık yemenizi tavsiye edebilirim.

Taze sıkılmış meyve suları

Bunun yanı sıra, kışın yazın olduğu kadar susamıyor ve çok su içmiyoruz. Bol bol su içmekte yarar var. Daha da iyisi taze sıkılmış meyve suları içmek. Çünkü su, vücudu birçok zehirden temizler, böbrekleri daha iyi çalıştırır, akciğerlerin de direncini artırır ve böylece vücuda zindelik verir.

Evde, işyerinde nasıl önlemler almalıyız?

Bu mevsimde zamanımızın çoğunu kapalı ortamlarda geçirdiğimiz için, işyeri ve evimizin havasının temiz olması çok önemlidir. İdeal oda ısısı 20 santigrat derecedir. Odaları her gün havalandırmak ve kuru havanın solunum yollarını tahriş etmesinden dolayı kaloriferler yandığında radyatörlere su kapları koyarak ortamın havasının nemli olmasını sağlamak gibi önlemler alınabilir.

Vücudumuzu nasıl rahatlatabiliriz?

Mümkünse her gün ılık duş alın. Duş, vücuda dirilik, enerji ve güç verir. Saunayla da terleyerek vücudunuzu toksinlerden arındırabilirsiniz. Vücudun bir sıcak bir soğuk suya maruz kalması kan dolaşımını canlandırır. Haftada bir gün sauna yeterlidir. Düzenli olarak spor yapan kişiler enfeksiyonlara daha dirençlidirler. Fırsat bulduğunuzda şehir yakınındaki orman ve parklarda yürüyüşler yapın, bisiklete binin, tenis oynayın. Büyük şehirlerde yaşayanların baş belası stres de enfeksiyon hastalıklarının ortaya çıkmasını kolaylaştırıcı bir faktördür. Anlamsız tartışmalardan kaçınılmalı. Güler yüzlü olun, küçük olaylardan mutluluklar çıkarmaya çalışın. Hafta sonlarını sevdiklerinizle geçirin.

ANNE ADAYI İKEN / KÖŞE YAZILARI / ŞADİYE EVGİN

Anne adayı iken !!!

Seçim dönemlerinde çok duyarız. milletvelili aday adayı, belediye başkanı aday adayı, parti başkanı aday adayı, dernek , vakıf, oda başkanı aday adayı, hatta sınıf başkanı aday adayı, başkabandan tutunda cumhurbaşkanımıza kadar hep adaylar vardır. Sonra bunlar arasından bazıları, bazı kişiler tarafından seçilir ve aday olmayı hak eder. Bu adaylar arasından da yine elemeler yapılır ve böylede uzar gider.

Ama bence en kutsal, karşılığında sadece sevgi olan çıkarsız adaylık , annelik adaylığıdır. Ömür boyu süren bir serüvendir. Hele ki anne olduktan sonra istifa etmek gibi bir lüksü düşünemezsin bile. Molan veya tatilin hiç yoktur.

Canım kızım, iyiki bir kızım olmuş ve kızımda sen olmuşsun. Seni kucağıma aldığım anı asla unutamam. Narkoz verilerken doktorun son sorduğu soru, rüyanda ne görmek istersin olmuştu. Bende “ kızımı görmek isterim” dediğimi hatırlıyorum en son. Uyandığımda da ilk sorduğum kızım sağlıklı mı? Olmuştu. Bir anne için sağlıklı bir hamilelik geçirip sonucunda sağlıklı bir evlat dünyaya getirmek kadar mutluluk verici bir duygu yoktur herhalde. Yada ben o duyguyu anlatacak sihirli kelimeyi hala bulamadım sanırım.

Annelik çok kutsaldır. Çok özverili olmayı gerektirir. Bir bebek taşıdığını bilmek bile alışkanlıklarını hatta dünyaya bakış açını bile değiştirir. En sevmediğin ıspanağı bile bayıla bayıla yer, evine sokmadığın kerevizi kokusuna rağmen kendin yapar ve yer bulursun kendini.

Ne yiyip içmeliyim diye endişeler başlayınca imdadıma internet yetişmişti. Hemen bir araştırma yaptım. A Vitamini çok önemliymiş “Çocukların büyümesine yardımcı olur. Bedenin direncini sağlar. Gözü korur, besler ve iyi çalışmasını güvence altına alır.” “Hımmmmmm , Çok önemli bir vitaminmiş mutlaka yemeliyim” diye düşündüm. Süt, koyun eti, yumurta, balık, dana eti, tavuk eti ve av hayvanlarının eti, kuşkonmaz, patlıcan, tereyağı, havuç, kereviz, lahana, karnıbahar, hurma, ıspanak, ekmek, hamurişleri, çilek, taze fasulye, mercimek, kavun, şalgam, portakal, greyfurt, maydanoz, armut, elma, patates ve domates. Bütün bunları yemeğe çalıştım…

Ama sadece bir vitamin almak yeterli değil ki… daha birçok vitamin , mineral ve element almamızda gerekiyormuş. B(1), B(2), B(6), C, D, E, Folik Asit, Nikotinamid, 4 mineral,(kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor), 3 eser element, ( bakır, mangan, çinko) vs. vs. vs. liste uzayıp gidiyor işte. Bütün bu besinleri bir güne, iki güne, üç güne sığdırmak inanın bana hiç kolay değil. Kendinin ne sevdiğinden çok, bebeğine neyin , ne kadar yararlı olacağıdır annenin düşüncesi.

Bu söylediklerim sadece beslenme. Anne adayının değişen alışkanlıklarından, ilk aylardaki bulantılarından ( ki bazıları için sadece bulantı değildir ve gerçekten zor zamanlardır), ruhsal ve fiziksel değişimlerinden, endişelerinden , iş ve sosyal çevrelerinde yaşadıkları sıkıntı ve zorluklardan hiç bahsetmiyorum bile.

Bütün anneler için olmasa da , beden ve ruh sağlığı yerindeki bütün kadınlar bu özel dönemi her şeye rağmen mutlu geçirirler.

Tabi bu kadar sorumluluğun ve zorunlulukların yanında aş ermek de hamileliliğin şımarıklığı oluyor birazda. Bu dönemde babaların tek korkulu rüyası mevsimli veya mevsimsiz eşinin bir şeyler istemesidir. Babalar da hayat müşterektir diye düşünerek 9 ay dişlerini sıkacaklar artık.

Baba içinde, anne için de sağlıklı evladını kucağına aldığında bütün çektiklerini unutuyorsun. Hele hele annecim babacım diye sarılacak kadar büyüğünü görmek, işte bu duygu her şeye bedel oluyor…

Sağlıklı uzun ömürler dileğiyle…
Her şeye bedel çocuklarımız için…

Şadiye EVGİN 
KEGEV Vakıf Müdürü